Τι παρατηρούμε εδώ λοιπόν με τη βοήθεια του καλού συναδέλφου; Είναι άμεσα εμφανείς πολλαπλές σχέσεις διοικητικής και οικονομικής εξάρτησης ανάμεσα στις οθωμανικές αρχές – από την υψηλότερη και πιο μακρινή, αυτή του σουλτάνου στην Κωνσταντινούπολη, ως και τις πιο τοπικές – όπως αυτές εκφράζονται μέσα από τις υποχρεώσεις των χωρικών στους διοικητές, θρησκευτικούς ηγέτες, αλλά και τις ομάδες στρατιωτών που συνιστούσαν την επίσημη οθωμανική παρουσία στο νησί. Διαπιστώνουμε επίσης πως το οθωμανικό κράτος δεν έχει πρόβλημα να «εμφυτεύσει» μακρινές εξαρτήσεις και να δημιουργήσει σχέσεις ανάμεσα σε χωρικούς και σε απόντες γαιοκτήμονες, όπως βλέπουμε στην περίπτωση της διοικητικής υπαγωγής της Tσιχράντας στους στρατιώτες του κάστρου της Μυτιλήνης. Θα είχε ενδιαφέρον να αναλογιστεί κανείς πως ο ντόπιος πληθυσμός αντιλαμβανόταν αυτές τις υποχρεώσεις και πως επίσης η εγγύτητα ή και η απόσταση που χαρακτήριζε τις διοικητικές και οικονομικές αυτές εξαρτήσεις επηρέαζε τις ταυτότητες των κατοίκων της βόρειας Λέσβου.

Τις προάλλες καθώς παρατηρούσα το ηλιοβασίλεμα από το ύψωμα πάνω από την Πέτρα, είδα ένα κατακόκκινο ήλιο να βυθίζεται πίσω από την επιβλητική κορυφή του Άθου. Σκέφτηκα εκείνη τη στιγμή το βιβλίο της συναδέλφου Φωτεινής Κονδύλη για την υστεροβυζαντινή Λήμνο και αναλογίστηκα την επίδραση αυτής της θέας στους παροίκους [3] των γαιών που τότε υπάγονταν στα κατά τα άλλα απόμακρα μοναστήρια του Αγίου Όρους [4]. Πόσο μακριά αλλά και συνάμα κοντά μπορούσε να φαντάζει μια εξουσία ή ένα διοικητικό και ιδιοκτησιακό καθεστώς σε τοπικούς πληθυσμούς; Τα οθωμανικά κατάστιχα του δέκατου έκτου αιώνα εγείρουν παρόμοιες ερωτήσεις.